Du học sinh Nhật có thực sự bị “bóc lột” như lời đồn?

Sự thật phía sau những câu chuyện gây tranh cãi

Trong nhiều năm trở lại đây, cụm từ “du học sinh Nhật bị bóc lột” xuất hiện ngày càng dày đặc trên mạng xã hội, các diễn đàn, hội nhóm du học. Không khó để bắt gặp những câu chuyện về việc làm thêm vất vả, lương thấp, làm quá giờ, thậm chí bị chủ ép buộc hoặc đối xử bất công. Những thông tin này khiến không ít phụ huynh và học sinh hoang mang, đặt dấu hỏi lớn: Liệu du học Nhật Bản có thực sự là “giấc mơ màu hồng”, hay là một hình thức lao động trá hình?

Bài viết này sẽ đi sâu phân tích bản chất vấn đề, làm rõ đâu là sự thật – đâu là hiểu lầm, giúp bạn có cái nhìn toàn diện, khách quan và đúng đắn nhất trước khi quyết định du học Nhật Bản.

---

1. “Bóc lột” – khái niệm đang bị hiểu sai?

Trước khi kết luận du học sinh Nhật có bị bóc lột hay không, cần làm rõ: bóc lột là gì?

Về bản chất, bóc lột là việc:

• Bị ép buộc lao động trái ý muốn

• Không được trả lương hoặc trả lương thấp hơn quy định

• Làm việc trong điều kiện mất an toàn, phi nhân đạo

• Không có quyền từ chối, không có khả năng thay đổi

Trong khi đó, đa số du học sinh Nhật sang Nhật theo diện du học tự túc, có:

• Hợp đồng làm thêm rõ ràng

• Mức lương theo luật tối thiểu vùng

• Quyền đổi việc, nghỉ việc

• Quyền khiếu nại, báo cáo vi phạm

Vậy câu hỏi đặt ra là: nếu có quyền lựa chọn, có luật bảo vệ, thì đó có còn gọi là “bóc lột” hay không?

---

2. Vì sao xuất hiện tin đồn “du học sinh Nhật bị bóc lột”?

2.1. Áp lực tài chính khiến du học sinh tự đẩy mình vào thế khó

Một thực tế không thể phủ nhận: chi phí du học Nhật không hề rẻ, đặc biệt trong năm đầu tiên. Vì muốn:

• Giảm gánh nặng cho gia đình

• Nhanh hoàn vốn chi phí đi du học

• Có tiền sinh hoạt dư dả

Nhiều du học sinh tự nguyện làm thêm tối đa, thậm chí:

• Làm vượt số giờ cho phép

• Nhận việc nặng, ca đêm

• Nhận nhiều việc cùng lúc

Khi quá tải về sức khỏe và tinh thần, họ dễ cảm thấy “bị bóc lột”, dù ban đầu chính họ là người chủ động lựa chọn.

---

2.2. Thiếu hiểu biết pháp luật lao động Nhật Bản

Một nguyên nhân rất phổ biến là:

• Không nắm rõ quy định giờ làm thêm (28 giờ/tuần)

• Không biết mức lương tối thiểu theo từng vùng

• Không biết quyền từ chối làm quá giờ

Khi bị chủ yêu cầu làm thêm, nhiều bạn ngại từ chối, sợ mất việc, sợ bị đánh giá kém. Dần dần, sự cam chịu biến thành cảm giác bị lợi dụng.

---

2.3. Môi giới “vẽ màu hồng” trước khi đi Nhật

Một số đơn vị tư vấn thiếu trách nhiệm thường:

• Quảng cáo “vừa học vừa làm lương cao”

• Hứa hẹn “đi Nhật chỉ cần làm thêm là đủ sống”

• Né tránh nói về khó khăn ban đầu

Khi sang Nhật, thực tế không giống kỳ vọng, dẫn đến tâm lý hụt hẫng, thất vọng và quy chụp rằng “bị bóc lột”.

---

3. Thực tế cuộc sống và làm thêm của du học sinh Nhật

3.1. Du học sinh Nhật làm những công việc gì?

Các công việc làm thêm phổ biến:

• Nhà hàng, quán ăn

• Siêu thị, cửa hàng tiện lợi

• Xưởng thực phẩm

• Khách sạn

• Giao hàng, kho vận

Đây đều là những công việc:

• Không yêu cầu tay nghề cao

• Phù hợp với sinh viên

• Trả lương theo giờ

Tính chất công việc có thể vất vả, nhưng không đồng nghĩa với bóc lột.

---

3.2. Mức lương làm thêm có “bị ép” không?

Thực tế:

• Lương làm thêm theo luật tối thiểu vùng, dao động tùy khu vực

• Có phụ cấp ca đêm, ngày lễ

• Trả lương đúng kỳ, có bảng lương rõ ràng

Nếu:

• Chủ trả thấp hơn mức tối thiểu

• Không trả đủ giờ

• Trả lương “chui”

→ Đó là vi phạm pháp luật, và du học sinh có quyền khiếu nại.

---

3.3. Có du học sinh bị đối xử tệ không?

Câu trả lời là: Có – nhưng không phải số đông.

Một số trường hợp:

• Gặp chủ khó tính

• Giao tiếp kém dẫn đến hiểu lầm

• Khác biệt văn hóa làm việc

Tuy nhiên, Nhật Bản là quốc gia thượng tôn pháp luật, việc lạm dụng lao động có thể bị xử phạt rất nặng. Vì vậy, tình trạng bóc lột có hệ thống là rất hiếm.

---

4. Phân biệt du học sinh Nhật và thực tập sinh kỹ năng

Một trong những nguyên nhân khiến dư luận hiểu lầm là đánh đồng du học sinh với thực tập sinh kỹ năng.

👉 Nhiều câu chuyện “bóc lột” thực chất xảy ra với thực tập sinh, nhưng lại bị gán cho du học sinh.

---

5. Khi nào du học sinh Nhật thực sự rơi vào tình trạng bị bóc lột?

Chỉ khi hội tụ các yếu tố sau, mới có thể gọi là bóc lột:

• Bị ép làm quá giờ thường xuyên

• Không được trả lương hoặc trả thấp hơn quy định

• Bị đe dọa, cưỡng ép

• Không có khả năng thay đổi công việc

Những trường hợp này không phải là phổ biến, và thường xảy ra khi:

• Du học sinh làm “chui”

• Vi phạm visa

• Phụ thuộc hoàn toàn vào một chủ lao động

---

6. Du học sinh cần làm gì để không trở thành “nạn nhân”?

6.1. Chuẩn bị tài chính trước khi đi

• Không đi Nhật với tâm lý “sang là phải kiếm tiền ngay”

• Có quỹ dự phòng ít nhất 6 tháng

6.2. Học tiếng Nhật nghiêm túc

• Tiếng càng tốt → việc càng nhẹ → lương càng cao

• Giao tiếp tốt giúp tránh bị bắt nạt, hiểu lầm

6.3. Hiểu rõ luật làm thêm

• Nắm rõ số giờ cho phép

• Biết mức lương tối thiểu

• Biết quyền lợi của mình

6.4. Chọn đơn vị tư vấn uy tín

• Minh bạch thông tin

• Không vẽ vời thu nhập

• Đồng hành hỗ trợ sau khi sang Nhật

---

7. Góc nhìn công bằng: Du học Nhật có đáng hay không?

Du học Nhật không phải thiên đường, nhưng cũng không phải địa ngục như lời đồn.

Đó là:

• Một môi trường kỷ luật

• Đòi hỏi nỗ lực cao

• Nhưng công bằng, minh bạch

Ai:

• Chuẩn bị tốt

• Hiểu rõ luật

• Có mục tiêu học tập rõ ràng

→ Sẽ không bao giờ bị bóc lột.

---

8.  Du học sinh Nhật có thực sự bị “bóc lột”?

Câu trả lời là: KHÔNG – nếu hiểu đúng và đi đúng.

Tin đồn “du học sinh Nhật bị bóc lột”:

• Có thật ở một số trường hợp cá biệt

• Nhưng bị thổi phồng, lan truyền thiếu kiểm chứng

• Dễ gây hoang mang cho người chưa tìm hiểu kỹ

Du học Nhật Bản vẫn là:

• Con đường học tập – trải nghiệm – phát triển bản thân

• Cơ hội tiếp cận nền giáo dục và văn hóa hàng đầu châu Á

Quan trọng nhất không phải là nghe lời đồn, mà là trang bị kiến thức và sự chuẩn bị nghiêm túc.

 

Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, mọi thông tin có thể thay đổi theo thời gian. Để biết thêm thông tin chi tiết và được cập nhật mới nhất, chính xác nhất hãy liên hệ với KOKORO để được tư vấn miễn phí bạn nhé!